Kto wynalazł wibrator?
Pierwsze urządzenia przypominające wibrator pojawiły się już w XIX wieku. Jednym z pionierów był Joseph Mortimer Granville, który w 1880 roku opatentował swoje urządzenie wykorzystywane do masażu. Już wcześniej nad podobnymi rozwiązaniami pracował George Taylor, jednak jego konstrukcja była duża, ciężka i używana wyłącznie w gabinetach lekarskich.
W pewnym momencie zaczęto szukać sposobu, który pozwoli usprawnić pracę lekarzy i przyspieszyć zabiegi. Wibratory pojawiły się jako narzędzia medyczne, a nie coś związanego z przyjemnością. Na początku XX wieku zaczęły trafiać do domów i można je było zamawiać z katalogów wysyłkowych. Jednym z pierwszych modeli był Barker Universal z około 1904 roku, działający przy użyciu mechanizmów hydraulicznych albo pedałów.
Równolegle rozwijały się modele elektryczne. W USA dużą popularność zdobył wibrator White Cross, reklamowany jako urządzenie poprawiające zdrowie i samopoczucie. Urządzenia stawały się coraz mniejsze, lżejsze i bardziej praktyczne, zaczynając przypominać to, co znamy dzisiaj.
Jak wyglądały pierwsze wibratory?
Pierwsze wibratory miały bardzo mało wspólnego z tym, co znamy dzisiaj. Były duże i zdecydowanie mało poręczne, często przypominały bardziej sprzęt medyczny albo urządzenia warsztatowe niż coś, co można było swobodnie używać w domu.
Niektóre modele zajmowały tyle miejsca, co małe urządzenie do ćwiczeń albo fragment fotela, a ich obsługa wymagała odpowiedniego ustawienia, a czasem nawet użycia pedałów lub siły, co sprawiało, że trudno mówić o wygodzie czy spontaniczności.
Do ich produkcji wykorzystywano głównie drewno i proste tworzywa, które miały wytrzymać intensywne użytkowanie, ale zupełnie nie były projektowane z myślą o komforcie. Nie istniało wtedy pojęcie ergonomii ani dopasowania do ciała, liczyła się funkcja i skuteczność działania. Same urządzenia potrafiły być też głośne, bo mechaniczne i wczesne elektryczne konstrukcje generowały sporo hałasu, przez co trudno było mówić o jakiejkolwiek dyskrecji.
Reklama elektrycznego wibratora White Cross z 1913 roku. Urządzenie promowano jako sprzęt medyczny i poprawiający zdrowie oraz urodę kobiet, choć współcześnie bywa interpretowane jako wczesna forma wibratora erotycznego.
Z czasem zaczęły się stopniowo zmieniać, stawały się mniejsze, lżejsze i bardziej praktyczne w użyciu, ale na początku były dalekie od wygody, do której jesteśmy dziś przyzwyczajeni. Warto też spojrzeć na to z perspektywy lokalnej, bo w Polsce historia wyglądała zupełnie inaczej niż na Zachodzie.
W czasach PRL dostęp do takich urządzeń był bardzo ograniczony, a sam temat seksualności praktycznie nie istniał w przestrzeni publicznej. Nie było sklepów ani reklam, a jeśli ktoś miał styczność z wibratorem, to najczęściej był to sprzęt przywieziony z zagranicy albo zdobyty w bardzo nieoczywisty sposób.
Zamiast tego funkcjonowały różne urządzenia do masażu, które oficjalnie miały zastosowanie zdrowotne i w takiej formie były akceptowane, choć bywało, że wykorzystywano je inaczej, tylko nikt o tym nie mówił otwarcie. Dużą rolę odgrywał też wstyd i brak dostępu do wiedzy, bo w przeciwieństwie do krajów zachodnich, gdzie w latach sześćdziesiątych zaczęła się rewolucja seksualna, w Polsce temat długo pozostawał zamknięty.
Dopiero po latach dziewięćdziesiątych zaczęło się to stopniowo zmieniać, pojawił się większy dostęp do produktów i większa otwartość na rozmowę, co sprawiło, że podejście do takich urządzeń zaczęło się normalizować.
Turystyczny aparat do masażu z okresu PRL. Oficjalnie przeznaczony do celów zdrowotnych, wpisywał się w realia, w których temat seksualności pozostawał poza publiczną dyskusją.
Do czego był wykorzystywany wibrator?
Wibratory przez długi czas były wykorzystywane głównie w leczeniu tak zwanej histerii. Było to bardzo szerokie pojęcie, którym określano różne stany związane z napięciem, emocjami i ogólnym dyskomfortem, którego nie potrafiono wtedy dobrze wyjaśnić.
Leczenie polegało na masażu wykonywanym przez lekarza, który miał rozluźnić ciało i przynieść ulgę. Szukano sposobu, który pozwoli przyspieszyć ten proces i odciążyć gabinety, dlatego pojawiły się urządzenia wspomagające.
Pod pojęciem histerii kryło się między innymi:
• napięcie i rozdrażnienie
• problemy ze snem
• stany lękowe
• nadmierna emocjonalność
• dolegliwości fizyczne bez wyraźnej przyczyny
Wibratory miały więc pełnić funkcję narzędzia terapeutycznego, a nie źródła przyjemności. Ich rola była ściśle związana z ówczesnym podejściem do zdrowia i ograniczoną wiedzą o psychice.
Dziś wiadomo, że diagnoza histerii była oparta na błędnych założeniach, a wiele z tych objawów miało podłoże psychiczne. Zmieniło się też podejście do samego ciała, dzięki czemu takie tematy przestały być traktowane w sposób uproszczony i pełen stereotypów.
Co było przed wibratorem czyli prysznic miednicy
Zanim pojawiły się urządzenia mechaniczne, stosowano różne metody leczenia osób, u których diagnozowano histerię. Jedną z nich był tak zwany prysznic miednicy, wykorzystywany głównie w uzdrowiskach i ośrodkach leczniczych.
Zabieg polegał na kierowaniu silnego strumienia wody na okolice podbrzusza. Uważano, że taka forma stymulacji może przynieść ulgę i pomóc w redukcji napięcia w ciele. Była to metoda uznawana za całkowicie normalną i zgodną z ówczesnym podejściem do zdrowia.
Francuski lekarz Henri Scoutetten opisywał już w 1843 roku, że pacjentki często przyzwyczajały się do tego zabiegu i nie chciały go przerywać, nawet gdy początkowo stosowano zimną wodę.
To pokazuje, że zanim pojawiły się wibratory, ludzie i tak szukali sposobów na pracę z ciałem i napięciem, tylko wykorzystywali do tego inne, dziś już zapomniane metody.
Kiedy wibrator przestał być urządzeniem medycznym?
Na początku XX wieku podejście do histerii zaczęło się zmieniać i coraz częściej podważano sens tej diagnozy. Rozwój medycyny sprawił, że zaczęto odchodzić od wcześniejszych metod leczenia.
Wraz z tym zmieniło się też postrzeganie samych urządzeń. Wibratory przestały być kojarzone z terapią i stopniowo znikały z oficjalnego obiegu. Na pewien czas praktycznie zniknęły z rynku.
Powróciły dopiero w latach sześćdziesiątych XX wieku, już w zupełnie innym kontekście. Tym razem były otwarcie prezentowane jako urządzenia związane z przyjemnością.
Współczesne wibratory i zmiana podejścia do ciała
Dziś wibrator nie jest już traktowany jako coś kontrowersyjnego ani ukrywanego. Zmieniło się podejście do ciała, seksualności i samej przyjemności, a rozwój technologii sprawił, że te urządzenia wyglądają i działają zupełnie inaczej niż kiedyś.
Obecnie dostępne są modele, które można sterować za pomocą telefonu, co daje dużą swobodę i pozwala dopasować działanie urządzenia do własnych potrzeb, a nawet dzielić to doświadczenie z drugą osobą na odległość. Pojawiają się też rozwiązania z funkcją podgrzewania, dzięki którym kontakt z ciałem jest bardziej naturalny i komfortowy.
Współczesne wibratory są ciche, dobrze zaprojektowane i tworzone z myślą o realnym komforcie, a nie tylko samej funkcji. Dla wielu osób to już nie tylko gadżet, ale element dbania o siebie, lepszego poznania własnego ciała i pracy z napięciem.
